أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
189
قانون ( فارسى )
است قرحه و زبريهاى گرىمانند بر بدن بيمار پديد آيند . 17 - نبض در اكثر حالات تب وبايى پياپى و كوچك مىزند و در شب بيشتر از روز پياپى زدن و كوچكى نمايان مىشود . 18 - شايد در بعضى حالات تب بيمار به حالى درآيد كه گويى به بيمارى استسقا مبتلا شده است . 19 - مدفوع بيمار تب وبايى همراه خلط مرارى و غيره مىباشد . نرم و بدشكل و غير طبيعى است و ممكن است مادهء سودايى همراه مدفوع باشد . اكثرا مدفوع تبدار وبايى كفآلود و بسيار بدبو است . چيزى با مدفوع ديده مىشود كه تو گويى چيزى در درون مىگدازد و با مدفوع بيرون مىآيد . 20 - ادرار بيمار تب وبايى آبكى كممايه است و نشان از خلط مرارى سودايى با خود دارد . 21 - بسيار اتفاق مىافتد كه مادهء سودايى قى مىكنند و احتمال قى كردن مادهء صفرا بيشتر است . 22 - بيمار تب وبايى عرق مىكند و عرقش بدبو است . اين انواع از تبهاى وبايى با روى آوردن علامات ذكر شده به شدت شروع مىشوند و ديرى نمىكشد به غش كردن بيمار ، سرد شدن دست و پاها ، خوابآلودگى بدون اراده و حالت تشنجى و كزاز مىانجامد . برخى از تبهاى وبايى هستند كه بيمار در حالت تب احساس حرارت چندانى نمىكند . حتى اگر كسى از خارج - مثلا طبيب - بدن بيمار را لمس كند فكر مىكند كه حرارت تب زياد نيست . نبض بيمار تغيير نمىيابد و ادرار بيمار هم زياد تغيير نمىكند . با اين حال بسا زود بيمار را از بين مىبرد ؛ كه در اين باره طبيبان را به دهشت مىاندازد . اكثر آنهايى كه بعد از بدبو شدن نفس مىميرند و يا در حالاتى ديگر از تب وبايى جان مىسپارند ، سبب اين است كه عفونت در قلب بيمار ريشه دوانيده و مستحكم شده است . نشانيهاى و با براى پيشبينى كردن پيدايش و با علامتها دو دستهاند : نشانيهاى مستقيم كه مىشود گفت نمايندهء سبب و با هستند و نشانيهايى كه از تجربه به دست آمدهاند و تقريبا زنگ خبردارى براى آمدن وبايند . نشانيهاى مستقيم كه از حالت هواى محيط زيست به دست مىآيد و مىتوان از روى آنها آمدن و با را پيشبينى كرد از قرار زيرند : 1 - اگر در ماه سپتامبر ( ايلول ) و در اوايل پاييز نيازك زياد در آسمان ديده شد ، آژير پيدايش و با است و خبر از حالت آسمانى سبب به وجود آوردن هواى وباخيز مىدهد .